آشنایی با رشته کامپیوتر (سخت‌افزار)

معرفی رشته مهندسی کامپیوتر – سخت افزار – مقطع کارشناسی

در اجرای اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از جمله بند”ب” اصل دوم و بندهای ۲و۱۲و اصل سوم و ایجاد شرایط تحقق بند ۴ همین اصل و نیز اجرای اصل سی ام بند ۷ چهل و سوم و ایجاد شرایط تحقق بندهای ۸و ۹ این اصل و اصول دیگر و نظر به اهمیت روز افزون فن و دانش کامپیوتر و گسترش تصادی کاربرد آن در تمام زمینه های حیات بشری و نیاز فزاینده تکنولوژی و علوم معاصر به کامپیوتر پس از بررسی و مطالعه در ابعاد گسترده این صنعت دوره کارشناسی مهندسی کامپیوتر با مشخصات زیر تدوین شده است.

طول دوره تحصیل

طول متوسط این دوره ۴ سال است و برنامه درسی آن برای ۸ ترم طرح ریزی شده است. طول هر ترم ۱۷ هفته آموزش کامل، مدت هر واحد درس نظری ۱۷ ساعت، عملی و آزمایشگاهی و کارگاهی ۵۱ ساعت و طول مدت کارآموزی ۲ ماه کاری میباشد.
تعیین گرایش تخصصی دانشجویان دوره کارشناسی مهندسی کامپیوتر میتواند پس از گذراندن موفقیت آمیز حداقل ۵۰ واحد از دروس پایه و اصلی و براساس انتخاب دانشجو و امتیاز او ( با استفاده از رابطه زیر) توسط گروه آموزشی انجام گیرد.

+ ۱۵/۰ × (معدل امتحان کتبی سال آخر متوسطه) = امتیاز
+ ۱۵/ ۰ × (نمره آزمون سراسری طراز شده به حداکثر۲۰)
۷۰/۰ × (معدل کل دروس پایه و اصلی اخذ شده )

تعداد واحدها

دروس عمومی ۲۰ واحد
دروس پایه ۲۱ واحد
دروس اصلی ۵۹ واحد
دروس تخصصی ۲۵ واحد
دروس اختیاری ۱۵ واحد
دروس اختیاری ۱۵ واحد
جمع کل واحدها ۱۴۰ واحدها

نقش و توانایی یا کارایی

فارغ التحصیلان این دوره قابلیت و مهارتهای زیر را خواهند داشت:
۱- بررسی و شناسایی سیستمهای کامپیوتری به منظور انتخاب و سفارش سخت افزار و یا نرم افزار بهینه، هدایت و نظارت در نصب و بهره برداری ازآنها.
۲- ارائه روشهای عیب یابی اصلاح و تکمیل سیستمهای سخت افزاری و یا نرم افزاری موجود و نظارت بر این امور.
۳- طراحی، ساخت و راه اندازی سیستمهای جدید سخت افزاری و یا نرم افزاری
۴-تشخیص لزوم استفاده از کامپیوتر در کنترل عملیات در محیط های مختلف
۵-شناسایی تکنیکهای جدید طراحی و ساخت کامپیوتر ، ارزیابی و بکارگیری آنها

ضرورت و توانایی

تربیت کارشناسان مهندسی کامپیوتر با توجه به موارد روشن میشود.
۱- توسعه و گسترش روز افزون تکنولوژی کامپیوتر و دانش آن
۲- نقش حیاتی دانش و تکنولوژی کامپیوتر در جمع زمینه های علمی ، صنعتی، اقتصادی، مدیریتی آموزش و پژوهشی
۳- لزوم ارتقاء سطح دانش جامعه در زمینه دانش و تکنولوژی کامپیوتر
۴- لزوم همگانی جامعه با پیشرفتهای نوین در جوامع پیشرفته

چارت درسی زیر صرفا جنبه پیشنهادی دارد. انتخاب واحد باید با نظر و تائید استاد راهنما صورت گیرد. در غیر این صورت هیچ مسوولیتی متوجه مسوولیت سایت دانشگاه نخواهد بود

برنامه درسی مقطع کارشناسی رشته مهندسی کامپیوتر – سخت افزار

                                       

خير کد درس نام درس (اختياري) نوع    
ترم ۱
۱ ۲۲۱۱۳۰۸۲ آزمایشگاه فیزیک پایه -۱ خير اصلي  پیش نیاز  
۲ ۲۳۱۰۵۰۲۴ ریاضی عمومی -۱ خير اصلي     
۳ ۲۳۱۵۱۰۲۲ مبانی کامپیوتر و برنامه سازی خير اصلي     
ترم ۲
۴ ۲۳۱۰۵۰۳۵ معادلات دیفرانسیل خير اصلي    هم نیاز
۵ ۲۳۱۳۰۰۱۰ ریاضی عمومی -۲ خير اصلي  پیش نیاز  
۶ ۲۳۱۵۱۰۳۳ برنامه سازی پیشرفته خير اصلي  پیش نیاز  
۷ ۲۳۱۵۱۰۵۵ ساختمانهای گسسته خير اصلي  پیش نیاز  
۸ ۲۳۱۵۱۰۷۷ آزمایشگاه کـامپیوتر خير اصلي  پیش نیاز  
ترم ۳
۹ ۲۲۱۴۰۰۷۴ آزمایشگاه فیزیک پایه ۲ خير اصلي  پیش نیاز  
۱۰ ۲۳۱۰۵۰۵۷ آمارواحتمالات مهندسی خير اصلي  پیش نیاز  
۱۱ ۲۳۱۵۱۰۴۴ ساختمان داده ها و الگوریتمها خير اصلي  پیش نیاز  
۱۲ ۲۳۱۵۱۱۰۲ زبان ماشین و برنامه سازی سیستم خير اصلي  پیش نیاز  
۱۳ ۲۳۱۵۱۲۰۴ مدار الکتریکی -۱ خير اصلي  پیش نیاز هم نیاز
ترم ۴
۱۴ ۲۳۱۵۱۰۱۱ ریاضیات مهندسی خير اصلي  پیش نیاز  
۱۵ ۲۳۱۵۱۰۶۶ مدارهای منطقی خير اصلي  پیش نیاز هم نیاز
۱۶ ۲۳۱۵۱۱۳۵ طراحی و پیاده سازی زبانهای برنامه سازی خير اصلي  پیش نیاز  
۱۷ ۲۳۱۵۱۱۸۰ نظریه زبانها و ماشینها خير اصلي  پیش نیاز  
۱۸ ۲۳۱۵۱۱۹۱ زبان تخصصی خير اصلي  پیش نیاز  
۱۹ ۲۳۱۵۲۰۶۹ ذخیره و بازیابی اطلاعات خير اصلي  پیش نیاز  
۲۰ ۲۳۱۵۳۱۴۲ آزمایشگاه مدار الکتریکی -۱ خير اصلي  پیش نیاز  
۲۱ ۲۳۱۵۳۱۵۳ الکترونیک -۱ خير اصلي     
ترم ۵
۲۲ ۲۳۱۱۱۰۵۹ تجزیه وتحلیل سیستمها خير اصلي    هم نیاز
۲۳ ۲۳۱۵۱۱۲۴ معماری کامپیوتر خير اصلي  پیش نیاز  
۲۴ ۲۳۱۵۱۲۱۵ آزمایشگاه الکترونیک -۱ خير اصلي  پیش نیاز  
۲۵ ۲۳۱۵۲۰۵۸ الکترونیک دیجیتال خير اصلي  پیش نیاز  
۲۶ ۲۳۱۵۲۱۱۶ سیگنالها و سیستمها خير اصلي  پیش نیاز  
۲۷ ۲۳۱۵۲۱۷۲ مدارهای الکتریکی -۲ خير اصلي  پیش نیاز  
۲۸ ۲۳۱۵۳۰۳۹ آزمایشگاه نظریه مدارهای منطقی خير اصلي  پیش نیاز  
ترم ۶
۲۹ ۲۳۱۵۱۰۹۹ سیستمهای عامل -۱ خير اصلي  پیش نیاز  
۳۰ ۲۳۱۵۱۱۷۹ هوش مصنوعی خير اصلي  پیش نیاز  
۳۱ ۲۳۱۵۲۱۲۷ طراحی سیستمهایvlsi خير اصلي  پیش نیاز  
۳۲ ۲۳۱۵۲۱۷۲ مدارهای الکتریکی -۲ خير اصلي  پیش نیاز  
۳۳ ۲۳۱۵۳۰۱۷ آزمایشگاه معماری کامپیوتر خير اصلي  پیش نیاز  
۳۴ ۲۳۱۵۳۰۲۸ ریزپردازنده -۱ خير اصلي  پیش نیاز  
ترم ۷
۳۵ ۲۳۱۵۱۱۵۷ شبکه های کامپیوتری خير اصلي    هم نیاز
۳۶ ۲۳۱۵۲۰۱۴ انتقال داده ها خير اصلي  پیش نیاز  
۳۷ ۲۳۱۵۲۰۲۵ سیستم کنترل خطی خير اصلي  پیش نیاز  
۳۸ ۲۳۱۵۲۱۰۵ آزمایشگاه الکترونیک دیجیتال خير اصلي  پیش نیاز  
ترم ۸
۳۹ ۲۳۱۱۰۰۱۲ کارگاه عمومی خير اصلي     
۴۰ ۲۳۱۵۱۰۸۸ شیوه ارائه مطالب علمی و فنی خير اصلي  پیش نیاز  
۴۱ ۲۳۱۵۲۰۳۶ طراحی خودکارمدارهای دیجیتال خير اصلي     
۴۲ ۲۳۱۵۲۰۸۱ پروژه نرم افزار خير اصلي  پیش نیاز  
۴۳ ۲۳۱۵۲۱۳۸ آزمایشگاه شبکه های کامپیوتری خير اصلي  پیش نیاز  
ترم ۹
۴۴ ۲۳۱۰۵۰۴۶ محاسبات عددی خير اصلي  پیش نیاز هم نیاز
۴۵ ۲۳۱۱۲۳۶۹ مبانی تحقیق درعملیات خير اصلي  پیش نیاز  
۴۶ ۲۳۱۵۱۱۱۳ آزمایشگاه ریزپردازنده خير اصلي  پیش نیاز  
۴۷ ۲۳۱۵۱۱۶۸ طراحی الگوریتمها خير اصلي  پیش نیاز  
۴۸ ۲۳۱۵۲۰۴۷ مهندسی نرم افزار -۱ خير اصلي  پیش نیاز  
۴۹ ۲۳۱۵۲۰۷۰ اصول طراحی پایگاه داده ها خير اصلي  پیش نیاز  
۵۰ ۲۳۱۵۲۱۵۰ آزمایشگاه سیستم عامل خير اصلي  پیش نیاز  
۵۱ ۳۳۱۵۱۰۳۰ معماری کامپیوتر پیشرفته خير اصلي     

“انسان باید بیندیشد ولی ماشین باید کار کند.” این شعار متخصصان کامپیوتر است. متخصصانی که با پیشرفت و توسعه ی کامپیوتر توانسته اند مغز و عضلات انسان را از اشتغالات تکراری و پیش پا افتاده نجات بخشند و او را در دفع مشکلات و مسایل یاری دهند تا جایی که در کشورهای صنعتی و پیشرفته، کامپیوتر در زندگی افراد حضوری اجتناب ناپذیر دارد. به همین دلیل رشته ی مهندسی کامپیوتر که به طراحی و ساخت اجزای مختلف و نیز نرم افزارهای مورد نیاز جهت کار با کامپیوتر می‌پردازد، از اهمیت بسیاری برخوردار است.

 

این رشته در کشور ما نیز اهمیت بسیاری داشته و تا مقطع دکتری تدریس می‌شود. گفتنی است که رشته ی مهندسی کامپیوتر در مقطع کارشناسی دارای دو گرایش سخت افزار و نرم افزار است که البته این دو گرایش در مقطع کارشناسی تفاوت قابل توجهی با یکدیگر ندارند.

 

 

 

گرایش سخت افزار

 

هر کامپیوتر دارای دو جزء متفاوت سخت افزار و نرم افزار است که در این میان سخت افزار جزء فیزیکی کامپیوتر بوده و شامل صفحه کلید، صفحه نمایش، چاپگر و دیسک‌ها می‌شود. اجزای فیزیکی و قابل لمس کامپیوتر مانند مدارها و بردهای الکترونیکی، سخت افزار نامیده می‌شود. مهم ترین واحد سخت افزار در مقطع لیسانس به مطالعه و بررسی طراحی سخت افزاری، کنترل سخت افزاری و شبکه های کامپیوتری می‌پردازد.

 

برای مثال یک مهندس سخت افزار می‌تواند به طراحی بخش های سخت افزاری کامپیوتر شامل پردازش گر مرکزی (CPU) ، پورت های ورودی و خروجی و سیستم‌ها و مدارات جانبی می‌پردازد، مباحث درسی در رشته ی سخت افزار به مطالب درسی در رشته ی مهندسی برق و الکترونیک نزدیک بوده خصوصا تمام مطالب شاخه ی دیجیتال شامل مدارهای مختلف، معماری کامپیوتر و میکروپروسسورهای ۱ و ۲، الکترونیک دیجیتال و … را شامل می‌شود که البته به این بخش از سخت افزار بیشتر در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری پرداخته می‌شود.

 

 

 

گرایش نرم افزار

 

نرم افزار جزء غیر قابل لمس کامپیوتر است. برنامه‌ها و داده هایی است که به کامپیوتر فرمان می‌دهند که چه عملی را انجام دهد. نرم افزار در حقیقت روح و جان کامپیوتر است که به سخت افزار هویت می‌بخشد و اصولا به برنامه ای گفته می‌شود که برای به کارگیری سخت افزار ساخته شده باشد. نرم افزار‌ها را می‌توان به دو رده ی کلی دسته بندی کرد که عبارت اند از: نرم افزارهای سیستمی و نرم افزارهای کاربردی. نرم افزارهای سیستمی برنامه هایی هستند که کاربر، یا خود آن‌ها را می‌نویسد یا شرکت های نرم افزاری آن‌ها را تهیه کرده و برای فروش عرضه می‌کنند. این گونه برنامه‌ها معمولا عمومیت برنامه های سیستم را نداشته و برای زمینه های مختلف مهندسی، علمی، تجاری، آموزشی، تفریحی و یا طراحی نوشته می‌شوند.

 

 

 

توان مندی‌ها و ویژگی های لازم

 

یک مهندس کامپیوتر باید سخت کوش و با پشتکار باشد چون رشته ی کامپیوتر رشته ی پویایی است و دانشجو باید همیشه اطلاعاتش به روز بوده و به دنبال فرا گرفتن مطالب جدید باشد. در نتیجه کسانی که می‌خواهند فقط چهار سال درس بخوانند و بعد مطالعه را کنار گذاشته و وارد بازار کار شوند، در این رشته موفق نخواهند شد و بر عکس افرادی که همیشه به دنبال مطالعه و فراگیری هستند، در این رشته موفق می‌شوند. مهندس کامپیوتر باید پایه ی ریاضی قوی داشته و توانایی اش در زمینه ی فیزیک خوب باشد. هم چنین لازم است که فردی خلاق باشد تا بتواند مسایل را از راه حل های ابتکاری حل کند. راه حل هایی که کمترین هزینه و بهترین کارآیی را داشته باشد.

 

 

درس های مهم در این رشته:

 

ضرایب و عنوان درس های اختصاصی رشته ی مهندسی کامپیوتر در هر دو گرایش در آزمون سراسری به شرح زیر است: ریاضیات:۴، فیزیک:۳، شیمی:۲ (همانطوری که ملاحظه می کنید، این ضرایب با بسیاری از دروس مهندسی ای که بیشتر مورد اقبال دانش آموزان هستند، یکسان است)

 

زمینه‌های اشتغال

با توجه به گسترش روزافزون دنیای کامپیوتر امروزه بیش از هر زمان دیگری نیاز به متخصصان کامپیوتر احساس می‌شود. امروزه یک مهندس کامپیوتر اگر علاقمند به کار باشد، هیچ وقت با مشکل بیکاری روبه رو نمی‌شود. به خصوص مهندسین نرم افزار فرصت‌های شغلی بیشتری داشته و برای کارکردن نیاز به امکانات و تجهیزات زیادی ندارند. فرصت‌های شغلی این رشته به حدی گسترده و متعدد است که نه تنها فارغ التحصیلان این رشته به راحتی جذب بازار کار می شوند بلکه دانشجویان دو سال آخر این رشته نیز می توانند وارد بازار کار شده و فعالیت کنند. برای مهندسین سخت افزار هم امکان کار در شرکت‌های تولید کننده قطعات و دستگاه‌ها و مراکز صنعتی – تولیدی بسیار فراهم است و از نظر سطح درآمدی هم با توجه به دانش و پشتکار شخصی در حد قابل قبول و ایده آلی قرار دارند. از طرفی با توجه به استفاده روزافزون از شبکه اینترنت زمینه کار در این موضوع نیز بسیار مهیاست.

بازار کار رشته ی هوش مصنوعی

با توجه به اینکه در کشور ما خیلی روی زیر ساخت های بکارگیری علم هوش مصنوعی کار نشده متاسفانه در رابطه با این رشته چندان بازار کار مربتط با صنعت وجود ندارد و بیشتر فارغ التحصیلان این گرایش در حوزه های تحقیقاتی مرتبط مشغول به فعالیت برای سازمان های تحقیقاتی بزرگ هستند.

بازار کار رشته مهندسی شبکه

مطالعه و بررسی ابزار مخابراتی مناسب برای انتقال اطلاعات، مطالعه و بررسی سرعت و کیفیت شبکه‌های موجود ارتقا کیفیت شبکه های موجود و ایجاد شبکه های کامپیوتری از جمله بازار کار مرتبط با این رشته است.

بازار کار رشته مهندسی نرم افزار

مطالعه، بررسی و امکان سنجی سخت افزار، شبکه و نرم افزار مورد نیاز فعالیت مستقل برای تولید نرم افزارهای کوچک تا متوسط، بررسی راه‌های مکانیزه کردن فعالیت‌های سازمانی برنامه نویسی و تولید کد تست و بررسی برنامه های تولید شده، از جمله بازار کار مرتبط با این رشته است.

بازار کار رشته مهندسی سخت افزار

فعالیت، تحقیق و مطالعه در شرکت های سخت افزاری حاضر که قابلیت مقابله با شرکت های دیگر در سرتاسر نقاط جهان را دارند. طراحی و پیاده سازی سیستم های کامپیوتری سفارشی
ارتقا کیفیت سخت افزار موجود بوسیله اصلاح های نرم افزاری و سخت افزاری، از جمله بازار کار مرتبط با این رشته است.

وضعیت نیاز کشور به این رشته

رشته کامپیوتر که باعث جهانی شدن اطلاعات و ارتباطات شده است ، رشته روز و رشته آینده است تا جایی که پیش بینی می شود تا ۱۰ سال دیگر در کشورهای پیشرفته مردم همان قدر که بر نیروی برق وابسته هستند به شبکه اینترنت وابسته خواهند شد. با توجه به توضیحات گفته شده روند رو به رشد استفاده از کامپیوتر در زندگی روزانه اشتغال و موقعیت کاری برای فارغ التحصیلان این رشته فراهم است تا در قالب شرکتهای تولیدکننده نرم افزار، شرکتهای تولیدکننده قطعات، مراکز صنعتی – تولیدی، شرکتها و موسسات خدماتی، مراکز آموزشی و … مشغول به کار شده و فعالیت کنند. با توجه به پیشرفت کند ایران نسبت به جامعه جهانی کامپیوتر در سالهای اخیر نیاز به مهندسین خلاق و کوشا در این زمینه کاملاً احساس می شود.

روند رو به رشد استفاده از کامپیوتر در محافل عمومی و خصوصی، استفاده گسترده از شبکه اینترنت و زمینه های مرتبط با آن، فراهم آمدن شرایط آموزش و تجارت الکترونیک همه و همه دست به دست هم داده اند تا از اکنون چشم انداز روشنی نسبت به آینده این رشته وجود داشته باشد به نحوی که فعالان در این زمینه از آینده معلوم و مطمئنی برخوردار خواهند بود. تنها نگرانی به قسمت نرم افزار مربوط می شود که باید مهندسان خلاق ایرانی اقدام به تهیه نرم افزارهای گوناگون و کارآمد کرده تا تنها مصرف کننده صرف نباشیم.

 

 

 

منبع: www.um.ac.ir  /تبیان /  http://www.sanjeshserv.com